ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Το Κοινωνικό Ταμείο για το Κλίμα (Social Climate Fund – SCF) αποτελεί έναν από τους βασικούς χρηματοδοτικούς μηχανισμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την άμβλυνση των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων που προκύπτουν από την επέκταση του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ETS 2) στους τομείς των κτιρίων και των οδικών μεταφορών. Σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2023/955, κάθε κράτος μέλος οφείλει να καταρτίσει και να υποβάλει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή Κοινωνικό Σχέδιο για το Κλίμα, κατόπιν διαβούλευσης με τοπικές και περιφερειακές αρχές, οικονομικούς και κοινωνικούς εταίρους, καθώς και φορείς της κοινωνίας των πολιτών, προκειμένου να εξασφαλίσει πρόσβαση στους σχετικούς πόρους.
Στο πλαίσιο αυτό, η Ελλάδα υπέβαλε το Κοινωνικό Σχέδιο για το Κλίμα στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Μάρτιο του 2026, παρουσιάζοντας ένα ολοκληρωμένο πακέτο παρεμβάσεων συνολικού ύψους 5,3 δισ. ευρώ. Οι προβλεπόμενες δράσεις αφορούν, μεταξύ άλλων, την ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών και πολύ μικρών επιχειρήσεων, την προώθηση της κοινωνικής στέγασης, καθώς και επενδύσεις στις δημόσιες και ιδιωτικές μεταφορές, με τις πρώτες δράσεις να αναμένεται να ξεκινήσουν εντός του 2026. Ο σχεδιασμός του Σχεδίου υποστηρίχθηκε από εκτεταμένη διαδικασία διαβούλευσης, με τη συμμετοχή φορέων της αγοράς, της τοπικής αυτοδιοίκησης, επιμελητηρίων, οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών, υπουργείων και λοιπών αρμόδιων οργανισμών.
Παράλληλα, τον Ιούλιο του 2025 εγκρίθηκε ο Οδικός Χάρτης για την Εξοικονόμηση Ενέργειας στα Κτίρια, ο οποίος αποτυπώνει τη στρατηγική κατεύθυνση της χώρας για την επίτευξη των στόχων ενεργειακής απόδοσης που προβλέπονται στο επικαιροποιημένο Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ). Ειδικότερα, η τελική κατανάλωση ενέργειας δεν θα πρέπει να υπερβαίνει τα 15,2 Mtoe έως το 2030, σημειώνοντας μείωση 8% σε σχέση με τον προηγούμενο στόχο του ΕΣΕΚ, ενώ η πρωτογενής κατανάλωση ενέργειας προβλέπεται να διαμορφωθεί στα 17,8 Mtoe, καταγράφοντας μείωση 13%.
Ο Οδικός Χάρτης δίνει προτεραιότητα σε ώριμες και οικονομικά αποδοτικές παρεμβάσεις που συμβάλλουν στην επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης με το χαμηλότερο δυνατό κόστος για την εθνική οικονομία. Παράλληλα, προωθεί καινοτόμες χρηματοδοτικές προσεγγίσεις, πέραν των παραδοσιακών επιχορηγήσεων, με στόχο την αντιμετώπιση υφιστάμενων εμποδίων, την ενίσχυση της υιοθέτησης μέτρων ενεργειακής απόδοσης και, τελικά, τη μείωση του ενεργειακού κόστους για τους Έλληνες πολίτες.
Σε αυτό το σημαντικό πολιτικό και χρηματοδοτικό πλαίσιο, η 3η Εθνική Συνάντηση του έργου SMAFIN Expanded έρχεται να αναδείξει κρίσιμες προκλήσεις, όπως το χάσμα μεταξύ επενδυτικών αναγκών και διαθέσιμων δημόσιων πόρων, η δυσκολία κλιμάκωσης επενδύσεων ενεργειακής απόδοσης, η ανάγκη ενίσχυσης της ενημέρωσης σχετικά με τα πολλαπλά οφέλη των επενδύσεων αυτών, καθώς και η βελτίωση της πρόσβασης σε δεδομένα για την αποτελεσματικότερη χρηματοδότηση έργων.
Η εκδήλωση με τίτλο «Υποστήριξη της υλοποίησης της έξυπνης χρηματοδότησης ενεργειακής αποδοτικότητας στην Ελλάδα.2026» θα ξεκινήσει με ενότητα αφιερωμένη στο ισχύον πλαίσιο ενεργειακής πολιτικής και θα επικεντρωθεί στους ακόλουθους δύο θεματικούς πυλώνες:
- Χρηματοδότηση ενεργειακής αποδοτικότητα για ενεργειακά ευάλωτα νοικοκυριά και πολύ μικρές επιχειρήσεις.
- Εφαρμογή καινοτόμων χρηματοδοτικών μηχανισμών στο πλαίσιο του Οδικού Χάρτη για την Εξοικονόμηση Ενέργειας στα Κτίρια.
Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης θα πραγματοποιηθεί επίσης η επίσημη έναρξη λειτουργίας του Εθνικού Κόμβου στο πλαίσιο της Energy Efficiency Financing Coalition.
Η εκδήλωση διοργανώνεται από το ΚΑΠΕ, σε συνεργασία με το INZEB.